Nội dung chính
Bối cảnh căng thẳng trong chuỗi cung ứng khoáng sản
Mỹ đang tăng sức ép lên các nền kinh tế G7 và các đối tác để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc trong lĩnh vực đất hiếm và các khoáng sản chiến lược. Những nguyên liệu này là trụ cột của quốc phòng, công nghệ cao và chuyển đổi năng lượng xanh.
Cuộc họp cấp cao vào ngày 12/1
Theo quan chức Bộ Tài chính Mỹ, Bộ trưởng Scott Bessent sẽ dẫn dắt buổi họp với khoảng mười quan chức tài chính hàng đầu, bao gồm đại diện các nền kinh tế G7, Liên minh châu Âu, Australia, Ấn Độ, Hàn Quốc và Mexico – tập hợp gần 60% nhu cầu toàn cầu về khoáng sản quan trọng.
Buổi họp mở đầu bằng bữa tối làm việc vào tối 11/1, trong đó Bessent nhấn mạnh tính cấp bách: “Đây là một nhiệm vụ rất lớn, liên quan đến nhiều quốc gia và nhiều khía cạnh, và chúng ta cần hành động nhanh hơn.”
Thực trạng phụ thuộc vào Trung Quốc
Ngoại trừ Nhật Bản – đã trải qua khủng hoảng cung cấp vào năm 2010 – hầu hết các nước G7 vẫn dựa vào Trung Quốc cho 47‑87% các khoáng sản chiến lược như đồng, lithium, cobalt, graphite và đất hiếm, theo báo cáo của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).
Trung Quốc vừa thông báo có khả năng siết chặt xuất khẩu, làm tăng lo ngại về an ninh chuỗi cung ứng trong các ngành bán dẫn, quốc phòng, pin năng lượng tái tạo và công nghiệp chiến lược.
Các cam kết và hành động của Mỹ
Sau cuộc họp, Washington dự kiến sẽ công bố một tuyên bố chung, dù khả năng đạt được hành động phối hợp ngay lập tức còn hạn chế. Tuy vậy, Mỹ khẳng định sẵn sàng dẫn dắt, kêu gọi các bên “ngồi lại, chia sẻ định hướng và thực hiện các bước cụ thể trong thời gian tới”.
Mỹ đang đẩy mạnh chiến lược tăng sản xuất trong nước và đa dạng hóa nguồn cung qua các thỏa thuận với Australia, Ukraine và một số quốc gia khác. Tháng 10 năm ngoái, Mỹ ký thỏa thuận với Australia trị giá 8,5 tỷ USD, tận dụng dự trữ chiến lược của Canberra cho đất hiếm và lithium.
Thách thức và triển vọng
Mặc dù có một số tiến triển, Mỹ thừa nhận vấn đề an ninh khoáng sản vẫn chưa được giải quyết triệt để. Cuộc họp diễn ra ngay sau khi Trung Quốc bắt đầu hạn chế xuất khẩu đất hiếm và nam châm cho các doanh nghiệp Nhật Bản, đồng thời cấm xuất khẩu một số mặt hàng lưỡng dụng cho quân đội Nhật.
Các quan chức Mỹ cho rằng những động thái mới của Trung Quốc làm cho áp lực giảm rủi ro phụ thuộc vào một nguồn duy nhất càng trở nên cấp bách.
