Điều trị nghiện khí cười: Trường hợp của nữ sinh 20 tuổi

Đối mặt với cơn thèm không kiểm soát, cô gái 20 tuổi đã phải mang theo bình khí cười ngay khi đi khám tâm thần.

Tiền sử và dấu hiệu cảnh báo

Vào ngày 12-1, tại tọa đàm “Bóng cười – nước mắt sau những cuộc vui”, bác sĩ Lê Thị Phương Thảo (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) trình bày về một bệnh nhân nữ sinh viên, đã lệ thuộc vào khí nitrous oxide (N2O) trong hơn 6 năm.

Ban đầu cô chỉ thử vài lần khi còn học THCS, sau đó tăng dần lên 1‑2 quả mỗi lần trong giai đoạn trung học. Khi lên THPT, tần suất và liều lượng tăng mạnh, tới 10‑20 quả mỗi ngày. Để che giấu, cô mua các bình mini và thậm chí mang một bình N2O lớn trong balo, dùng trực tiếp thay vì qua bóng cười.

Gia đình chỉ phát hiện khi vô tình nhìn thấy một bình khí lạ trong phòng và nhận thấy các dấu hiệu rối loạn tâm thần, tê bì tay chân, trầm cảm và lo âu.

Nguy cơ và hậu quả của việc lạm dụng N2O

Khí cười (N2O) là một chất gây hưng phấn ngắn hạn, tác động lên hệ thần kinh trung ương và tạo ra cảm giác cười không kiểm soát trong vài phút. Tuy nhiên, việc hít liên tục với liều lớn có thể gây:

• tê bì tay chân, yếu liệt, rối loạn vận động;
• giảm trí nhớ, khó tập trung, thậm chí phụ thuộc xe lăn;
• ngộ độc cấp tính: chóng mặt, lú lẫn, tim đập nhanh, rối loạn nhịp tim, phù phổi, thậm chí ngừng tim.

Ngộ độc nặng có thể dẫn tới tử vong, đặc biệt khi sử dụng trong không gian kín như bar, club.

Quy trình điều trị và hỗ trợ gia đình

Theo bác sĩ Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Rối loạn sử dụng chất và hành vi, bệnh nhân được đưa vào chương trình điều trị đa chiều bao gồm thuốc, trị liệu tâm lý, can thiệp kích thích từ trường xuyên sọ và giám sát chặt chẽ của gia đình.

Sau 6 tháng, với sự đồng hành của người thân, cô sinh viên đã ngừng sử dụng khí cười, giảm đáng kể cảm giác thèm và các triệu chứng thần kinh. Bệnh nhân hiện đang được theo dõi định kỳ để ngăn ngừa tái phát.

Hướng dẫn phòng ngừa cho phụ huynh và người trẻ

• Nhận diện sớm các dấu hiệu: mang bình khí mini, thay đổi hành vi, tê bì tay chân, trầm cảm.
• Thảo luận mở về rủi ro của N2O và khuyến khích sử dụng các hoạt động giải trí lành mạnh.
• Khi nghi ngờ, đưa con đến cơ sở y tế để khám và nhận hỗ trợ chuyên môn.

Việc nhận thức đúng về nguy cơ nghiện khí cười và can thiệp kịp thời có thể cứu sống nhiều sinh viên trẻ. Nếu bạn hoặc người thân có dấu hiệu nghiện, hãy liên hệ ngay với trung tâm sức khỏe tâm thần gần nhất.