Campuchia đã phối hợp với Trung Quốc bắt giữ và dẫn độ Chen Zhi – người đứng đầu mạng lưới lừa đảo trực tuyến toàn cầu – đánh dấu một bước ngoặt chiến lược trong việc giải quyết tội phạm xuyên biên giới.

Tiểu sử và vai trò của Chen Zhi

Chen Zhi, 38 tuổi, nhập tịch Campuchia năm 2014 sau khi rời Trung Quốc. Ngay một năm sau, ông thành lập Prince Group, nhanh chóng mở rộng thành một “đế chế” kinh doanh đa dạng, bao gồm các khu phức hợp lừa đảo, cờ bạc trực tuyến và các hoạt động rửa tiền. Chính phủ Campuchia từng tặng cho ông danh hiệu Neak Oknha – danh hiệu dành cho những doanh nhân lỗi lạc.

Quá trình bắt giữ và dẫn độ

Vào ngày 7/1, Bộ Nội vụ Campuchia công bố đã bắt giữ ba công dân Trung Quốc, trong đó có Chen Zhi, và sau đó dẫn độ họ về Trung Quốc. Quốc tịch Campuchia của Chen cũng bị hủy theo sắc lệnh hoàng gia tháng 12/2025.

Ngày 8/1, truyền hình nhà nước Trung Quốc phát hình ảnh Chen Zhi bị trùm đầu, còng tay và rời khỏi máy bay. Bộ Công an Trung Quốc gọi đây là “thành tựu lớn” trong hợp tác pháp luật giữa hai nước.

Lý do chiến lược của Campuchia

Chuyên gia Pavin Chachavalpongpun, giáo sư tại Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á (Đại học Kyoto), nhận định Campuchia đã cân nhắc lợi ích quốc gia: Trung Quốc là nhà đầu tư lớn nhất, cung cấp tài trợ hạ tầng và hỗ trợ quốc phòng. Đưa Chen Zhi sang Trung Quốc giúp Phnom Penh giảm áp lực từ Mỹ và Anh, đồng thời khẳng định mối quan hệ chiến lược với Bắc Kinh.

Giáo sư Wang Jiangyu (Đại học Hong Kong) cho rằng Mỹ hiện đang tập trung vào các ưu tiên khác như khu vực Latin, do đó không coi việc dẫn độ là ưu tiên cao.

Phản ứng quốc tế

Hoa Kỳ và Anh đã truy tố Chen Zhi vào tháng 10/2025 với cáo buộc lừa đảo và rửa tiền, trong đó Mỹ thu giữ khoảng 15 tỷ USD dưới dạng Bitcoin. Singapore, Đài Loan và Hong Kong cũng đã tiến hành tịch thu tài sản và mở điều tra.

Theo Liên Hợp Quốc, có ít nhất 100.000 nạn nhân bị ép buộc tham gia các hoạt động lừa đảo tại Campuchia, trong khi Bộ Tài chính Mỹ ước tính các đường dây lừa đảo ở Đông Nam Á đã chiếm đoạt hơn 10 tỷ USD năm ngoái.

Quan điểm của các nhà phân tích

Jacob Daniel Sims, chuyên gia tội phạm xuyên quốc gia tại Đại học Harvard, cho rằng Campuchia đã bị áp lực quốc tế kéo dài, không còn lựa chọn nào khác ngoài việc hợp tác với Trung Quốc.

Pavin nhấn mạnh việc này là một “chiến thắng” cho chiến dịch “Săn Cáo” của Trung Quốc, nhằm truy bắt các trùm tội phạm mạng ở nước ngoài.

Kết luận

Việc dẫn độ Chen Zhi không chỉ giải quyết một phần vụ lừa đảo quy mô lớn, mà còn phản ánh cách Campuchia cân bằng giữa áp lực phương Tây và lợi ích chiến lược với Trung Quốc. Động thái này có thể mở ra một kỷ nguyên mới của hợp tác phòng chống tội phạm mạng trong khu vực, đồng thời đặt câu hỏi về vai trò của các quốc gia trung gian trong việc bảo vệ người tiêu dùng toàn cầu.

Bạn có nghĩ rằng Campuchia sẽ tiếp tục lựa chọn Trung Quốc làm đối tác chính trong các vụ án quốc tế? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn trong phần bình luận.

Thanh Tâm (Theo NY Times, AFP, AP, People’s Daily)