Giai đoạn chuyển đổi thuế đang là một thách thức lớn đối với các hộ kinh doanh tại Việt Nam. Với hơn 5,2 triệu hộ kinh doanh trên cả nước, trong đó khoảng 3,6 triệu hộ đã được quản lý thuế đến cuối năm 2024, việc chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai thuế và sử dụng hóa đơn điện tử là một bước tiến quan trọng trong việc quản lý thuế một cách toàn diện.
Đến ngày 20/6/2025, chỉ có khoảng 45.247 hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở lên đã đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử, một con số còn khiêm tốn so với mục tiêu quản lý toàn diện của cơ quan thuế. Quá trình chuyển đổi này không chỉ đòi hỏi sự thay đổi về kỹ thuật mà còn là một bước chuyển thể chế, đòi hỏi tư duy chính sách thấu đáo để đảm bảo sự hỗ trợ và hướng dẫn cụ thể cho các hộ kinh doanh, đặc biệt là các hộ kinh doanh nhỏ.
Theo luật sư Lê Thị Nhung, Giám đốc Công ty Luật L&A Legal Experts, việc chuyển đổi này là hoàn toàn hợp lý trong dài hạn, nhưng trong ngắn hạn, nó đang tạo ra nhiều thách thức cho các hộ kinh doanh nhỏ, đặc biệt là về kỹ năng số, hiểu biết pháp lý và chi phí vận hành. Bà Nhung cho rằng không thể áp dụng cùng một khuôn quản lý cho cả hộ kinh doanh có doanh thu lớn và nhỏ, và nếu không thiết kế chính sách mềm, hàng loạt hộ nhỏ sẽ chọn cách ngừng hoạt động hoặc chuyển sang phi chính thức.
Bên cạnh đó, luật sư Nhung cũng cảnh báo về khoảng trống pháp lý trong quản lý dữ liệu số, đặc biệt là về chuẩn chia sẻ dữ liệu giữa các bên liên quan. Để hỗ trợ hộ kinh doanh trong giai đoạn chuyển đổi thuế quan trọng này, cần có sự hỗ trợ và hướng dẫn cụ thể, cùng với việc phân loại theo nhóm đối tượng để xây dựng chính sách phù hợp.
Góp ý thêm góc nhìn từ thực tiễn, luật sư Nguyễn Đức Biên, Giám đốc Công ty Luật TNHH Đại La, cho rằng việc chuyển đổi chỉ bền vững nếu được phân loại theo nhóm đối tượng. Luật sư Biên nhấn mạnh rằng với những hộ nhỏ, nên áp dụng chính sách nương nhẹ, miễn xử phạt vi phạm lần đầu, hỗ trợ chi phí chuyển đổi và hướng dẫn kê khai.
Để thực hiện thành công quá trình chuyển đổi này, các hộ kinh doanh cần tích cực tham gia vào các chương trình hỗ trợ và hướng dẫn của cơ quan thuế và các tổ chức tư vấn pháp lý. Đồng thời, cơ quan chức năng cũng cần tăng cường công tác tuyên truyền, hỗ trợ và thanh tra, kiểm tra để đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra suôn sẻ và hiệu quả.
Tóm lại, việc hỗ trợ hộ kinh doanh trong giai đoạn chuyển đổi thuế quan trọng này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, tổ chức tư vấn pháp lý và chính các hộ kinh doanh. Với sự hỗ trợ và hướng dẫn cụ thể, cùng với việc phân loại theo nhóm đối tượng để xây dựng chính sách phù hợp, các hộ kinh doanh tại Việt Nam có thể vượt qua giai đoạn chuyển đổi này một cách thành công.
