Nội dung chính
Thị trường lao động Mỹ 2025 đang chịu áp lực giảm mạnh khi AI và phong trào “hiệu quả” lan tỏa
Dữ liệu mới nhất từ Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS) cho thấy chỉ trong năm 2025, tổng số việc làm mới được tạo ra là 584.000 – con số giảm hơn 70% so với hơn 2 triệu việc mỗi năm trong hai năm trước. Trung bình mỗi tháng chỉ tăng khoảng 48.000 vị trí, trong khi các điều chỉnh cuối năm làm giảm thêm 105.000-173.000 việc làm ở tháng 10 và 64.000-56.000 ở tháng 11.
AI và “hiệu quả” – Động lực tái cấu trúc quy mô toàn ngành
Theo Eric Merlis, đồng trưởng bộ phận thị trường toàn cầu tại Citizens, “Thị trường vẫn ổn định nhưng tốc độ tăng trưởng đã chững lại rõ rệt”. Nguồn gốc sâu xa không chỉ là chu kỳ kinh tế mà còn là sự thay đổi tư duy quản trị: “hiệu quả” đã trở thành một tôn giáo tại Thung Lũng Silicon, theo Business Insider.
Mark Zuckerberg (Meta), Sundar Pichai (Google) và Elon Musk (Tesla) đang dẫn đầu cuộc “đại san phẳng” – loại bỏ các lớp quản lý trung gian và áp dụng AI để tối ưu hoá quy trình. Kết quả? Hàng nghìn vị trí quản lý trung cấp và nhân viên văn phòng tại các tập đoàn lớn như Dell, AT&T và Verizon bị cắt giảm.
Tác động tới khu vực công và tư nhân
Không chỉ doanh nghiệp tư nhân, khu vực công cũng chịu ảnh hưởng nặng nề. Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) do Elon Musk khởi xướng đã giảm 265.000 vị trí trong năm, trong đó nhiều nhân viên liên bang bị yêu cầu liệt kê nhiệm vụ để đánh giá năng suất – một yêu cầu “không phản hồi = tự nguyện từ chức”.
Những câu chuyện cá nhân phản ánh thực tế: Jaqueline Kline, sinh viên mới tốt nghiệp, đã nộp hồ sơ vào hàng trăm vị trí mà không nhận được hồi đáp. “Tấm bằng đại học từng là đặc quyền, giờ không còn giá trị gì nữa”, cô chia sẻ. Trong khi đó, Charley Kim, một nhân viên nhân sự trẻ, cho biết “được gọi phỏng vấn giờ khó hơn cả việc vượt qua buổi phỏng vấn”.
Những điểm sáng và rủi ro lạm phát
Trong bức tranh ảm đạm, một số lĩnh vực vẫn ghi nhận tăng trưởng: dịch vụ ăn uống, y tế và hỗ trợ xã hội tăng việc làm vào tháng 12, trong khi bán lẻ và sản xuất tiếp tục là gánh nặng kéo lùi chỉ số chung.
Thu nhập bình quân theo giờ tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước, đạt 37,02 USD – con số Fed theo dõi sát sao vì nó có thể là dấu hiệu áp lực lạm phát vẫn còn tồn tại.
Theo báo cáo của McKinsey (tháng 6/2025), gần 80% doanh nghiệp đã áp dụng AI tạo sinh, nhưng phần lớn chưa thấy tác động đáng kể tới lợi nhuận. Elon Musk thừa nhận dự án DOGE “chỉ thành công một chút”.
Kết luận và dự báo 2026
Những thay đổi này đặt ra câu hỏi lớn cho lực lượng lao động trí thức: Liệu “hiệu quả” và AI có thực sự mang lại lợi nhuận bền vững, hay chỉ là một cuộc cờ bạc tạm thời? Khi năm 2026 mở ra, bóng ma “hiệu quả” vẫn sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến quyết định nhân sự, từ Washington D.C. đến thung lũng Silicon.
Hãy chia sẻ quan điểm của bạn về tương lai việc làm trong kỷ nguyên AI và theo dõi các bài viết tiếp theo để nắm bắt xu hướng mới nhất.
